سر سختی روانی در تنیس

دوشنبه 23 بهمن 1391


سامان ایزد مهر :   كميته آموزش فدراسيون تنيس جمهوري اسلامي ايران ١
سرسختي رواني در تنيس
By: Saman Izadmehr, IRITF Grade 3 Coach, MSc Physical Education - ( نويسنده: سامان ايزدمهر (مربي درجه 3 تنيس و كارشناس ارشد تربيت بدني
مجموعه مقالات علمي-آموزشي كميته آموزش فدراسيون تنيس جمهوري اسلامي ايران
– - شماره 24 - سال دوم - بهمن 1391
مقدمه:
امروزه عملكرد مطلوب ورزشكاران در نتيجه تركيبي از عوامل مختلف است. مهارت هاي رواني ورزشكاران رشته هاي مختلف
با توجه به نيازمندي هاي رشته مورد نظر متفاوت خواهد بود. در عين حال در سطوح بالاي رقابتي ، جائيكه آمادگي جسماني
ورزشكاران به بالاترين ميزان ممكن مي رسد ، اين عوامل رواني هستند كه نقش تعيين كننده اي در موفقيت ورزشكاران ايفا مي
يكي از عوامل رواني بسيار مهم در تعيين موفقيت ورزشكاران محسوب ، (Mental Toughness) نمايند. سرسختي رواني
مي شود، به طوريكه اكثر مربيان و روانشناسان ورزشي سرسختي رواني را مهمترين عامل ذهني مؤثر در موفقيت ورزشكاران مي
دانند. علاوه بر اين بازيكنان طراز اول تنيس نيز اين موضوع را بيان كرده اند كه بهترين عملكرد آنها در مسابقات زماني بوده كه
در بالاترين سطح از آمادگي رواني قرار داشته اند. عليرغم اهميت اين موضوع هنوز تعداد بسيار كمي از بازيكنان و مربيان به
تمرينات ذهني و رواني در برنامه هاي تمريني شان مي پردازند.
با توجه به اهميت اين موضوع امروزه در كنار تمام بازيكنان حرفه اي علاوه بر متخصصان بدنسازي ، تغذيه ، فيزيوتراپيست ها
و.... يك متخصص روانشناس نيز براي بالا بردن فاكتور هاي رواني بازيكنان همواره به آنها كمك مي نمايد.
سرسختي رواني:
سرسختي رواني بالا بردن آستانه تحريك پذيري و توسعه رواني فرد مي باشد كه بازيكن را قادر مي سازد تا:
* در مقابل حريف ، رقابتي بهتر و در سطحي بالاتر از خود به نمايش بگذارد.
* در شرايط پر از استرس مسابقه و زماني كه زير فشار مي باشد اعتماد به نفس ، تمركز و كنترل بيشتري از خود نشان خواهد
داد.
 كميته آموزش فدراسيون تنيس جمهوري اسلامي ايران ٢
گراهام جونز در يك تحقيق علمي كه بر روي سرسختي رواني قهرمانان تنيس مطالعه مي كرد دريافت كه 12 ويژگي نقش
مهمي در عملكرد بازيكنان خواهد داشت كه به ترتيب اولويت در زير مشاهده مي نماييد:
-1 داشتن اعتماد كامل بازيكن به توانايي هاي خود جهت پيروزي در مسابقه
-2 داشتن تصميم جدي براي پيروزي به دليل افزايش عملكرد و كارايي فرد
-3 رسيدن به يك اعتماد به نفس بسيار بالا و باور به اينكه شما از لحاظ كيفي و توانايي نسبت به حريف برتري داريد
-4 داشتن يك اشتياق پايان ناپذير و انگيزه دروني بالا براي پيروزي
-5 شما را در مسابقه كاملا متمركز نگاه مي دارد و از حواس پرتي شما جلوگيري مي نمايد
-6 به دست آوردن كنترل ذهني و رواني در شرايط غير قابل انتظار و غير قابل كنترل به ويژه در مسابقه
-7 دور نگاه داشتن شما از مرز خستگي هاي جسمي و روحي در زماني كه زير فشار هستيد اما دست از تلاش نمي كشيد (هم در
تمرين هم در مسابقه)
-8 باور به اين موضوع كه اضطراب در مسابقه غير قابل اجتناب مي باشد ، اما باور داريد كه از عهده انجام آن بر مي آئيد
-9 پيشرفت در بازي شما رابطه مستقيم با قرار گرفتن در فشار مسابقه دارد ، اين يعني پيشرفت تحت تاثير رقابت و مسابقه حاصل
مي شود
-10 تحت تاثير حرف هاي ديگران قرار نمي گيريد
-11 در زندگي شخصي هم آمادگي رويارويي با مشكلات را پيدا خواهيد كرد
-12 در مسابقه تمركزتان را فقط بر روي آنچه كه مهم هست قرار مي دهيد و نه مسائل حاشيه اي
يكي از مهمترين فاكتورهايي كه باعث بالا بردن و به نوعي شكل گرفتن سرسختي رواني مي شود انضباط شخصي است كه هر
بازيكن در هر سطح از بازي بايد به اين موضوع به عنوان يك اصل مهم و اساسي نگاه كند. انضباط شخصي هسته و مركز
سرسختي رواني در فرد مي باشد. بيون بورگ ، اسطوره افسانه اي تنيس ، انضباط شخصي را به عنوان عامل اصلي و هميشگي
موفقيت و توانايي بالا ، خونسردي و آرامش خود در تمام دوران قهرماني اش بيان كرد.
به طور كلي نظم شخصي به معناي داشتن نظم در احساسات و تمايلات و آرزوها و از همه مهمتر افكار است. به عبارت ديگر
انضباط شخصي توانايي مجبور كردن خود به انجام فعاليت صرفنظر از وضعيت احساسيتان مي باشد. بدون نظم و انضباط فردي ،
اين هدف تحقق نمي يابد ، اما با نظم و ترتيب كافي اين هدف دست يافتني است. نقطه اوج نظم فردي جايي است كه شما به
آنچه كه به صورت هوشيارانه تصميم گرفته بوديد مي رسيد. انضباط فردي همچون ماهيچه است كه هر چه بيشتر از آن كار
كشيده و تمرينش دهيد ، قوي تر مي شود و بالعكس اگر از آن كار نكشيد ضعيف خواهد شد.
 كميته آموزش فدراسيون تنيس جمهوري اسلامي ايران ٣
انضباط شخصي در تنيس باعث مي شود شما در طول جلسه تمرين كاملا متمركز بمانيد اگرچه ممكن است در ابتدا اين احساس
را نداشته باشيد اما يقين داشته باشيد با تمرين و ممارست نظم در وجود شما شكل خواهد گرفت. يكي ديگر از جنبه هاي مثبت
انضباط شخصي اين است كه شما حتي در زماني كه خيلي عصباني هستيد و مي خواهيد فرياد بكشيد و راكت خود را به زمين
بكوبيد با خونسردي رفتار مي كنيد.
انضباط شخصي تاثير مستقيم در سر سختي رواني در فرد دارد ، حتي بسياري از بازيكناني كه در مقايسه با رقيب از نظر جسمي ،
تكنيكي و تاكتيكي در سطح پايين تري قرار دارند مي توانند نمايش بسيار خوبي در بازي نشان دهند ، فقط و فقط اگر از نظر
ذهني و فكري در سطح مناسبي از آمادگي قرار داشته باشند. اگر يك برنامه مناسب تمريني داريد و كاملا طبق برنامه تمرين مي
كنيد و هميشه چه داخل و چه خارج از زمين داراي نظم مي باشيد ، احتمال موفقيت شما در مسابقه بسيار بيشتر از ديگران خواهد
بود.
مانند همه چيزهاي ديگر در تنيس ، نظم شخصي را هم با تمرين و ممارست ياد خواهيد گرفت. همه كاري كه بايد بكنيد اين
است كه فقط و فقط روي هر ضربه اي كه مي خواهيد بزنيد متمركز بمانيد. در طول تمرين تا آخرين توپي كه مي زنيد متمركز
باشيد و سعي كنيد هيچ توپي را بي هدف نزنيد. بودن در زمين تنيس به تنهايي اين معني را نمي دهد كه شما تمرين درستي را
انجام مي دهيد. شما هميشه بايد كاملا متمركز بمانيد و حواستان كاملا به تمرين يا مسابقه باشد حتي اگر خيلي خسته شده ايد.
مربيان نيز بايد دقت كنند كه اين موضوع را تا زماني كه براي بازيكن به شكل يك عادت در نيامده به آنها ياد آوري كنند كه بر
روي تك تك ضربات خود متمركز باشند.
همچنين براي اينكه دريابند كه تا چه اندازه بازيكن در بالا بردن فاكتور هاي رواني خود موفق بوده از آنها بخواهند كه در طول
بازي بعضي از شيوه هاي بازي خود را تغيير دهند ، مثلا تغيير در گريپ يا تاس بازيكن. در اين زمان است كه اصلاح رفتار
بازيكن و متمركز ماندن در بازي بسيار مشكل خواهد شد. اغلب بازيكنان كم تجربه تر بعد از چند ضربه به همان شيوه قديمي
خود باز مي كردند چرا كه آنها سرسختي رواني براي مواجهه با مشكلات و تغيير و اصلاح بازي خود را ندارند.
يك مثال ديگر زماني است كه مربي از بازيكن بخواهد يك سبد توپ را به يك قسمت مشخص در زمين بزند. اگر چه اين
تمرين ممكن است بعد از مدتي خسته كننده باشد اما بسيار مهم است كه بازيكن سعي كند كه روي هر ضربه متمركز بماند و
تمام توپ ها را به همان محدوده مشخص شده بزند.
همانند زمانيكه شما يك الگوي خاص را تمرين مي كنيد (مثلا زدن توپ هاي كراس كورت يا سرويس كيك و...) اين مهارت
هم براي شما بسيار مهم است كه نظم شخصي را نيز براي رسيدن به بالاترين سطح از سرسختي رواني تمرين كنيد پس با بي
حوصلگي و بي صبري تسليم بي نظمي نشويد.
 كميته آموزش فدراسيون تنيس جمهوري اسلامي ايران ٤
بدون شك مهمترين فاكتور چه در سطح بازيكنان حرفه اي و طراز اول و چه در سطوح پايينتر داشتن سرسختي رواني است. شما
بايد تمام جنبه هاي بازي خود را تقويت كنيد اما بدون سرسختي ذهني و رواني حتي اگر در بهترين سطح تكنيكي و تاكتيكي
باشيد باز هم نمي توايد بازيكن موفقي باشيد. تا آخرين لحظه متمركز بمانيد و هرگز تسليم نشويد.

گالری تصاویر

فایل های مربوطه